Marcel's weblog

Hotel Mountview, Ooty

Overnachtingsmogelijkheden zijn er in veel verschillende soorten, van heel eenvoudig en heel vies tot heel luxe en brandschoon. De prijs-kwaliteitverhouding varieert enorm. In dezelfde straat kunnen twee hotels zijn die hetzelfde kosten, maar waar het ene hotel kleine, vieze, donkere en lawaaiige kamers heeft en het andere hotel ruime, schone, lichte en rustige kamers heeft.

Wij sliepen voornamelijk in guesthouses, residencies, lodges en (internationale) hotels. Soms kan je over de prijs wat onderhandelen, maar meestal staat hij vast. Overnachtingen waren onze grootste daguitgaven, maar naar onze begrippen nog steeds heel goedkoop. Soms is een Indiaas ontbijt inbegrepen. Één keer werd ons een continental breakfast aangeboden. Meestal moet je vooraf betalen, soms in de vorm van een depot, dat dan bij het uitchecken verrekend wordt. De kamers zonder airco zijn meestal een stuk goedkoper. Wij kozen altijd voor ‘non AC’, want door al die temperatuurverschillen voel je je toch niet lekker.

Behalve in de bergen is er meestal geen ‘hot water’. Dat is geen probleem, want je bent blij dat je je met wat lauw water kan afkoelen. Als er wel warm water is, dan is dat vaak slechts bepaalde uren in de ochtend, of je moet er eerst om vragen. Soms moet je het water eerst 20 minuten laten lopen voor het warm wordt. Wat een verspilling. Vaak geeft de douche zelf alleen koud water en één van de lage kranen (het kan zowel de rechter als de linker zijn) warm water. Er is dan een groter emmer waar je het water in kan laten lopen en een klein emmertje waarmee je het water over je heen kan gooien. Handdoeken zijn er alleen in de wat betere hotels, waar je vaak een zeepje bij krijgt. Wc-papier krijg je slechts een enkele keer.

In de betere hotels wordt ‘s ochtends The Hindu onder de deur door geschoven. Alle kamers kunnen van binnenuit grondig worden afgesloten, overigens net zoals een treincoupé. De bedden zijn meestal vrij hard, wat voor ons prima is. De lakens zijn meestal aardig schoon, hoewel het regelmatig voorkomt dat je niet de eerste gebruiker bent. Het beddegoed wordt vaak in een nabije rivier gewassen. Niet alle vlekken gaan er dus uit. Ik let er meestal op of het mogelijk is om onze klamboe op te hangen. Meestal lukt dat wel door een touwtje te spannen tussen de tralies van een raam en een haakje dat ik ergens indraai.

Versierde vrachtauto

De weg wordt gedeeld door verschillende verkeersdeelnemers: mensen op blote voeten, ossewagens, paard-en-wagens, (brom)fietsen, auto- en fietsrickshaws, gewone auto’s, witte taxi’s, luxe en gammele bussen, mooi geschilderde vrachtauto’s, natuurlijk loslopende koeien, maar ook geiten en schuwe honden.

De weg heeft meestal brede schouders (bermen), die hard nodig is voor in onze ogen roekeloze inhaalmanoeuvres, welke hier als heel normaal worden beschouwd. De tegenligger of degene die ingehaald wordt, gaat gewoon de berm in als het niet gaat lukken of er wordt gewoon hard geremd en teruggestuurd.

Uiteraard gaat één en ander gepaard met luid, of vaker oorverdovend, getoeter. In de bergen wordt er bij elke (haardspeld)bocht getoeterd. Als de chauffeur niet weet dat hij dat moet doen (onwaarschijnlijk), wordt dat wel duidelijk aangegeven met borden met de tekst ‘sound horn’, dat ook achterop de meeste vrachtauto’s staat (zeker op die gevaarlijke stoffen vervoeren). De bus heeft soms een hele lage toeter, maar ook wel eens een beetje zielige hoge toeter, met name de staatsbussen. Heel eigenaardig is het geluid van achteruitrijdende auto’s. Dit kan het geluid van tsjilpende vogels, lelijke hoge fluittonen of hele melodieën zijn.

Vele voertuigen zijn versierd met bloemen, waarschijnlijk om verkeersongelukken af te wenden. We hebben ook een keer een bus bij een tempel gezien, die een ritueel onderging, voordat een groepje priesters instapte.

Misschien, we hebben geld en kunnen bijna alles kopen wat ons hartje begeert. We hebben een mooi huis, goede gezondheidszorg, goed onderwijs en een goede infrastructuur (voornamelijk voor woon-werkverkeer en transport). Ons leven is goed geregeld, misschien wel te. Het toeval krijgt nauwelijks een kans. We werken een groot deel van ons leven van 9 tot 5 uur. Daarna krijgen we pensioen en kunnen we nog even van wat meer vrijheid genieten, zolang onze gezondheid dat toestaat.

In India zijn de mensen van heel arm tot arm, tot een enkeling heel rijk. De mensen kunnen niet kopen wat hun hartje begeert en leven van dag tot dag. Soms wonen ze in een tent, maar we hebben ook mensen zien gaan slapen onder een paraplu, voortdurend de roetwolken van de langskomende bussen inademend. Gezondheidszorg is er alleen voor degenen die dat kunnen betalen. Hetzelfde geldt voor onderwijs. Jonge kinderen proberen vaak op straat wat te verdienen in plaats van in de schoolbanken te zitten. Een aanzienlijk gedeelte van de bevolking is dan ook ongeletterd. De infrastructuur varieert van heel slechte tot redelijke wegen en wordt gebruikt voor transport met vrachtauto’s en voor het vervoer van mensen die vaak op weg zijn naar een markt om wat te verkopen. Het leven is hier chaotisch, misschien wel te. Het toeval krijgt hier een ruime kans. De mensen leven hier van 10 tot 22 uur, vaak wachtend op de volgende klant. Er is veel ruimte voor sociale contacten en religie, die heel praktisch van aard is: de mensen wensen bij hun favoriete godheid (er zijn er zo’n 330 miljoen!) geld, voorspoed, een goede reis, enz. De gemiddelde leeftijd is hier 60 à 65 jaar. Niemand hoeft zich dus echt druk te maken over een pensioen.

Restaurants zijn er in verschillende types en zijn meestal hotel zonder hotel. Behalve de luxere hotels worden echte hotels meestal als lodge aangeduid. Wij aten bijna altijd in ‘veg’ of ‘pure veg’ restaurants, bij voorkeur waar veel mensen zitten. Het is vrijwel altijd vrij zitten, behalve op de plekken aangeduid met ‘no service’. Als het druk is, zoekt de ober soms een plaats voor je. Het is niet ongebruikelijk dat je bij iemand anders aanschuift of dat iemand bij jou aanschuift. In de betere restaurants zijn er ‘family rooms’ of is er een ‘airco’ gedeelte, waar vaak een toeslag voor gerekend wordt, bijvoorbeeld 5%. Als toerist wordt je daar snel heengestuurd, maar er is geen verplichting om daar te gaan zitten (niet gezellig als je de enige bent die daar zit).

Meestal vraagt de ober vrij snel wat je wilt eten. Bijna altijd is er een Engelse menukaart. Op den duur weet je ook wel de namen van de gerechten die je voorkeur hebben. Voor mij is Rava dosa bijvoorbeeld altijd goed. In de betere restaurants staan er ook Noord-Indiase gerechten op de kaart, zoals Paneer Mutter.

Leaf meal

De lokale gerechten worden razendsnel geserveerd, zeker de Thali tussen de middag (meestal simpelweg aangeduid als meal of leaf meal). Deze maaltijd is meestal ‘unlimited’ (onbeperkt) en wordt geserveerd of op een bananenblad direct op tafel of op een roestvrijstalen dienblad met opstaande randen met de sauzen, zoals de altijd aanwezige Sambar in metalen kommetjes. Vaak krijg je ook een Papad (papadum). De ober vult de rijst en de sauzen aan uit grote stalen emmers die hij per twee of drie draagt, totdat je met je hand wuift dat je genoeg hebt. Vaak is er een kommetje met een zoet nagerechtje, als je geluk hebt Payasam, rijstepap met suiker en cardamom en een paar rozijnen en/of cashewnoten. Vaak is er ook een kommetje met karnemelk en een kommetje Dahi (zelfgemaakte yoghurt), die uitstekend smaakt en goed is tegen de gevolgen van de vaak ruim aanwezige chili.

Koffie en chai zijn er niet altijd, vaak niet tijdens de lunch. Ze worden meestal geserveerd in een metalen bekertje dat in een metalen bakje staat. De bedoeling is dat je de suiker die onderin zit mengt door de thee of koffie een aantal malen van het ene in het andere te schenken. Soms doet de ober dat met grote handigheid voor je, vaak met lange kletterende stralen, zodat er ook schuim op komt. Water is er bijna altijd in ijzeren bekers. In de koudere bergen  soms warm. Af en toe is het water gezuiverd, maar meestal drinken we het voor de zekerheid niet en bestellen we een fles mineraalwater (dat dan evenveel kost als op straat). De bedoeling is dat je het water drinkt zonder het kommetje aan te raken.

Poori

Een greep uit gangbare Zuid-Indiase gerechten die zowel als ontbijt als avondeten gegeten worden (ja, we eten hier drie keer per dag warm!): Idly (vinden wij niet zo lekker), Pongal (vinden we ook niet zo bijzonder), Vada (vaak met Sambar; kopen we wel eens op straat en kan heel lekker zijn), Poori (lekker!), Dosa (meestal met Masala; ook lekker), Rava Dosa (mijn favoriet), Oothapam (op bestelling met ui en/of tomaat), Parotta, Chappathi, Paper Roast (meestal met Sambar), Roti, Naan, en Pappad (de spelling varieert, taalfouten, zelfs op officiële (verkeers)borden zijn niet ongewoon). Zoetigheden, zoals Khova, Ladu en Burfi, zijn vaak heel zoet en/of vet of bevatten melk en eten wij maar heel af en toe.

Het is gebruikelijk om te eten met je rechterhand, maar op verzoek en ook vaak vanzelf, krijg je een lepel. Je handen was je voor en na de maaltijd bij de altijd duidelijk aangegeven ‘hand wash’, meestal alleen met water, hoewel er soms ook zeep of dunne shampoo aanwezig is.

Als je klaar bent met eten, aangeduid door het magische woord ‘finished’ (klaar), wordt de tafel afgeruimd en schoongemaakt met een soort blokwisser. Hiervoor is speciaal personeel, soms jonge of juist oudere mensen en ook wel eens enigszins gehandicapte mensen. De schoonmakers worden nog wel eens afgeblaft door de obers.

De rekening komt vrijwel altijd snel. Je hoeft er in ieder geval bijna nooit om te vragen. Meestal wordt de rekening gepresenteerd in een (kunst)leren mapje, waar je voldoende geld in stopt (een goed moment om grotere biljetten te wisselen). De ober haalt het mapje weer snel op; soms staan ze erop te wachten. De obers dragen het geld onveranderlijk af aan iemand die bij de kas zit. Het wisselgeld komt in hetzelfde mapje meestal zonder rekening terug of in een mandje of schaaltje waar (gesuikerde) venkel of andere zaadjes in zitten (niet erg hygiënisch). De fooi laat je achter in het mapje of schaaltje, dat vaak pas wordt opgehaald als je weg bent. Soms moet je van tevoren betalen en krijg je een bonnetje of muntje (met name voor de thali), maar als toerist wordt je daar bijna altijd van uitgezonderd. Soms zit er ook nog iemand bij de keuken, die opschrijft welke gerechten geserveerd worden. De rekening klopt in ieder geval bijna altijd.

Kodaikanal

Het ooit door Amerikanen opgezette heuvelstation Kodaikanal (kortweg Kodai; 2100 meter; ruim 32000 inwoners) bereikten we na een spectaculaire busreis van drie uur (slechts 65 kilometer!). De uitzichten waren geweldig. We konden Palani met zijn tempel op de hoge heuvel zien en ook een mooi groot meer. De bus reed later door verschillende soorten bossen en het werd steeds koeler. Veel Indiase mensen bezoeken het bergstadje in de zomer om de hitte even te ontlopen en gelijk hebben ze! Het stadje ligt verspreid over diverse heuvels en heeft een erg prettige uitstraling. Bij wijze van uitzondering zijn hier geen rickshaws (alleen witte taxi’s).

We slapen in het uitstekende Hotel Strawberry Park, waarvan de zes of zeven verdiepingen tegen een heuvel zijn gebouwd. De nummering van de verdiepingen neemt ongebruikelijkerwijs naar omlaag toe (de één na hoogste verdieping is de ingang). Het warme water wordt verzorgd door een grote ketel met een houtvuur op te stoken. Het water wordt iedere dag met een vrachtauto gebracht.

Halverwege de middag aten we overheerlijk in het goed bekendstaande Hotel Astoria. Het was misschien wel de beste Thali tot nog toe. We hadden niet zoveel trek, maar toch hebben we daar in de avond nog Noord-Indiase gerechten gegeten (in Zuid-India alleen in de betere restaurants, eh, hotels te krijgen). Hanneke at haar favoriete gerecht Malai Kofta en ik at Paneer Mutter. De buren bestelden Paper Roast, in dit geval gerold tot een grote puntmuts van tegen de 50 cm, en Channa Batura, een gigantische Poori. Heel leuk!

Vandaag hebben we rustig het stadje verkend, leuke souvenirs gekocht en o.a. rond het bergmeer gewandeld. Uiteraard genieten we vandaag ook weer van het overheerlijke eten hier!

Werkolifant, Topslip, India

Gisteren gingen we met de bus naar het op een hoge heuvel (2240 meter) gelegen dorpje Topslip in het Indira Ghandi National Park (ca. 1½ uur, ook Anamalai Tiger Reserve genoemd). Het laatste stuk van de weg was smal en erg slecht. De buschauffeur manoeuvreerde heel handig door de vele (haarspeld)bochten omhoog.

Het tempo van de mensen ligt hier laag. Het duurde best een poosje voor de forest ranger ons bij de receptie ontving en onderdak voor ons regelde in de nabijgelegen bison lodge, een ruime cottage waar de aapjes op het dak en voor de deur zaten. Tussen de middag aten we in de enige canteen een eenvoudige, maar smaakvolle maaltijd, uiteraard gebaseerd op rijst.

In de namiddag deden we onder begeleiding van een lokale gids een trekking van een paar uur. Ontzettend leuk was dat we drie in het wild levende vrouwtjesolifanten een poosje van bovenaf bewonderd hebben! Verder zagen we van dichtbij gevlekte herten en een ander soort hert op een wat grotere afstand. Ook zagen we aapjes, waaronder de zeldzame Nilgiri Langur. Om ons heen waren voortdurend de spannende geluiden van de jungle. Later in de avond aten we nog chappathi en een ‘Amlet’. De meeste mensen die in het goed georganiseerde park leven en werken zijn van de Kada stam.

Vandaag zijn we teruggereisd naar Pollachi en vandaar door naar Palani, waar we vannacht slapen in de redelijke New Tirupur lodge.

Bussen Palani-Topslip: 6:00, 10:10, 11:15, 1500
Bussen Topslip-Palani: 9:30, 13:00, 13:15, 18:30
(januari 2009)

Gisteren gingen we met de bus naar naar Ooty (voluit Udhagamandalam, tegen de 100.000 inwoners op 2240 meter). Dat ging niet helemaal zoals gepland, want de versnelling van de bus ging kapot (en dat was vast niet de eerste keer). Er werd heel hard gehamerd en er werd steeds gezegd dat het nog 10 minuten zou duren. Af en toe reed de bus een stukje in die ene lage versnelling die nog werkte. Na zo’n anderhalf uur kwam er een andere bus van dezelfde maatschappij langs. We moesten daar maar bij. Aangezien deze ‘extra deluxe’ bus vele malen duurder was dan een gewone bus, heb ik met luide stem geweigerd om als vee vervoerd te worden. Na enig aandringen, kregen we ons geld terug.

Omdat het allang lunchtijd was, hebben we de gelegenheid gebruikt om in een keurig restaurant aan de overzijde van de weg te eten. De volgende busstop was maar één furlong verder. Daar hoefden we eigenlijk maar kort te wachten op de volgende express-bus. Er was nog precies genoeg plaats voor ons. De bus had alleen veel moeite met omhoog komen, vanwege gebrek aan motorvermogen.

De bus ging in de namiddag met mooi licht door het Bandipur National Park dat bij de grens van Karnataka naar Tamil Nadu overging in Mudumalai National Park. Een prachtige omgeving! We zagen een paar herten, veel aapjes en een olifantje dat zich aan het wassen was. Later kwamen we door een uitgebreid gebied met theeplantages, welke er in het avondlicht schilderachtig mooi uitzagen.

We hadden pas om ongeveer half acht de ca. 170 kilometer overbrugt (normaal zo’n 5 uur, nu zo’n 8 uur). We hebben ons met een autorickshaw naar het hoger gelegen hotel Mountview met zijn 140 jaar oude hardhouten vloer, laten brengen. We blijven hier in ieder geval twee nachten om het sfeervolle, naar eucalyptus ruikende bergstadje te verkennen.

Nadat we ‘s ochtends een eersteklas slaapcoupé voor de nachttrein naar Mysore hadden geboekt, gingen we met een bus (een uurtje naar boven, véél sneller naar beneden …) naar het op een hoge heuvel gelegen bedevaartstadje Tirumala. Onderweg waren er diverse borden met geboden zoals niet roken, niet drinken, niet spugen en niet in het openbaar plassen. Op een enkele uitzondering na werd dit goed nageleefd. De straten waren, zeker voor Indiase begrippen, heel schoon en de sfeer was ontspannen.

Hoe alles werkt, was voor ons als toerist enigszins onduidelijk. Uiteindelijk zijn we met een gratis rode bus bij de ingang van de Venkateshwara tempel gekomen. Al vrij snel werden we door een overheidsmedewerker aangesproken, die ons versneld door de procedures heeft geholpen. De meeste (aanzienlijke) wachtrijen konden we overslaan. Alleen voor de tempel zelf hebben we drie uur in de ‘snelle’ wachtrij moeten wachten, steeds schuifelend op onze blote voeten tussen de vele mensen een paar meter vooruit. Soms was er ook een poos geen beweging.

Net voor de ingang van de wachtrij moesten we een speciaal formulier invullen en ondertekenen. We moesten o.a. opgeven welke onze godsdienst is. Ik heb “None yet, the Universe, Nature“ ingevuld. De medewerker was daar niet ontevreden mee, als we maar respect hadden voor Lord Bhakti.

Er waren enorm veel mensen die met gangen en hekken in goede banen werden geleid. Alleen aan het eind in de tempel zelf werd er enthousiast geduwd. Daar werden ook onze voeten verrast met stromend koud water (dat zie je niet als je op elkaar staat).  De tempel was erg mooi, veel goud, beelden en afbeeldingen. We hebben geen foto’s, want electronica is in het geheel niet toegestaan. Het is al heel bijzonder dat we op deze speciale heilige plaats werden toegelaten, die nauwelijks bezocht wordt door toeristen.

Ik heb voor Venkateshwara mijn wens gedaan, maar misschien heeft deze godheid het te druk om hem te vervullen … Ik vond het een hele speciale belevenis. Ik voelde mij na de darshan en het hele gebeuren eromheen toch even anders.

Voor de trein (No. 214) kregen we zoals aangegeven onze plaatsen toegewezen (we stonden op de wachtlijst, maar veel mensen annuleren). Het station was enorm druk, maar toch is er niemand tegen mij aangelopen. We konden wachten in een speciale wachtkamer voor de eerste klas. Ik heb daar ook een douche genomen. In de trein hebben we redelijk geslapen, hoewel de banken niet heel erg comfortabel waren. In de ochtend hebben we het mooie landschap, stadjes afgewisseld door landbouw, aan ons voorbij laten gaan en wat leuke foto’s gemaakt.

Gisteren zijn we doorgereisd naar het wat grotere Kanchipuram (tegen de 200.000 inwoners, ook wel Kancheepuram). Het busstation was erg druk, teveel mensen stonden al klaar om zich in onze bus te wurmen. Reizen met de bus is wel lekker vrij, want je hoeft vooraf geen kaartjes te kopen; je betaalt simpelweg in de bus.

We overnachtten in een lekkere ruime kamer in het middenklasse MM hotel, waar we vandaag ook nog blijven. Er is zelfs warm water en vanochtend vroeg werd The Hindu onder de deur door geschoven.

Vaikunta Perumal, Kanchipuram

Vanochtend bezochten we met een autorickshaw vijf mooie, heel verschillende tempels, respectievelijk Kailasanathar, Sri Ekambaranathar, Kamakshi Amman, Vaikunta Perumal en Devaraja Swami. Alle tempels zijn aan Vishnu gewijd, behalve Kamakshi Amman, die gewijd is aan Parvati. Deze tempel vonden wij de prettigste uitstraling hebben. De minst prettige tempel vonden wij de oorspronkelijk 1000 pilaren tellende Devarajaswami, vanwege een behoorlijk materialistisch ingestelde priester die ons rondleidde. Hij stuurde devote hindoes op een ruwe manier weg, zodat wij een paar onbelangrijke foto’s konden maken. Delen van sommige tempels zijn in de 7e en 8e eeuw gebouwd.

Kanchipuram staat bekend om zijn zijde, die in de wijde omgevingen in fabriekjes wordt geweven, gelukkig in afnemende mate door kinderen. Uiteraard bracht onze rickshaw-chauffeur ons bij één van de vele winkeltjes. We hebben even gekeken, maar zijn vrij snel weer weggegaan. De goedkopere sjaaltjes waren gewoon van synthetische materialen. Gelukkig werd er niet op een onprettige manier aangedrongen.

India blijft iedere dag weer boeien. Er zijn altijd veel mensen van verschillende afkomst, met verschillend uiterlijk en verschillende kleding in beweging. De meeste vrouwen dragen een half truitje met daarover een sari. De meeste mensen zijn slank/mager, maar sommigen zijn ronduit dik. Er zijn veel bedelaars, vaak jonge vrouwen met een kindje in de armen, maar ook oudere en soms mismaakte mensen. De meeste mensen zijn vriendelijk, maar vooral op de wat meer toeristische plekken zijn er soms vervelende, aandringende en vastklampende mensen.

Tempel in de avond, Ponchy

Na een eenvoudig, maar lekker ontbijt reisden we weer in een overvolle bus terug van Pichavaram naar Chidambaram en daarna door naar Cuddalore. Het viel daar niet mee om een bus naar Ponchy te vinden waar we nog in pasten: er waren nog vele anderen die veel handiger dan wij probeerden met doorgaande langskomende bussen mee te gaan. We hadden heel veel geluk dat we in een express-bus werden toegelaten en zo kwamen we vermoeid in Ponchy aan. Ponchy (ca. 220.000 inwoners) is een afkorting van Pondicherry dat sinds 2006 Puducherry heet.

Het bijzondere aan deze stad is de Franse invloed. De stad heeft een koloniaal karakter met zijn rechthoekig stratensysteem, wat gemakkelijk is om je weg te vinden. Vanwege de aankomende kerst kostte het veel moeite om een overnachtingsplek te vinden. Uiteindelijk vonden we het redelijke Amnivasam Guest House, aan de andere kant van het kanaal, dat nu in de droge tijd meer op een open riool lijkt. Omdat we van plan waren om wat langer te blijven, hebben we voor het eerst de was gedaan.

Vandaag zijn we in deze stad gebleven mede vanwege de kerst, hetgeen hier niet zo heel merkbaar is, alleen vannacht was er wat vuurwerk tegen twee uur en vandaag hoorden we af en toe het geluid van klokken (slechts 2,3% van de Indiase bevolking is christelijk). Sommige straattekeningen hebben vandaag het bijschrift Merry Christmas. De straattekeningen blijken kolams te heten. Na een weer heel bevredigende lunch in restaurant Bombay Anandha Bhaven, hebben we vanmiddag lekker in de schaduw gezeten van de bomen van het Bharathi park nabij de zee. Daarna hebben we nog even het standbeeld van Mahatma Ghandi aan de boulevard bewonderd.

De weblog bijwerken vraagt de laatste dagen extra geduld, vanwege problemen met een kabel in de Middellandse Zee. Het is overigens niet echt goed mogelijk om onder woorden te brengen hoe India is, omdat het zo anders is dan we gewend zijn. De mensen zijn in het algemeen heel vriendelijk. Ze kunnen moeilijk nee zeggen, wat een enkele keer lastig is. Ze hebben ook een heel apart ja-nee-misschien knikje, zodat je nooit precies weet waar je aan toe bent. In het verkeer wordt heel veel getoeterd, het lijkt vooral om de anderen te waarschuwen en niet zozeer om een weg te banen. Zou het toeval zijn dat het merk van veel bussen en vrachtwagens Tata is?